Fransız enerji şirketi TotalEnergies (TTE), petrol piyasasındaki dalgalanmanın rafineri faaliyetlerine etkisini ortaya koyan yeni veriler açıkladı. Ham petrolün ortalama fiyatı önceki çeyreğe göre gerilerken rafineri marjındaki sert yükseliş, şirketin kâr beklentisini güçlendirdi.
Rafineri marjı 8,4 dolardan 33,2 dolara çıktı
TotalEnergies’in 15 Ekim’de yayımladığı üçüncü çeyrek öncü göstergelerine göre Avrupa rafineri marjı, temmuz-eylül döneminde varil başına 33,2 dolara ulaştı.
Aynı gösterge geçen yılın üçüncü çeyreğinde 8,4 dolar, bu yılın ikinci çeyreğinde ise 13,5 dolar düzeyindeydi.
Böylece Avrupa rafineri marjı bir yılda yaklaşık dört katına, yalnızca üç ay içerisinde ise iki katının üzerine çıktı.
Şirketin kullandığı bu gösterge, ham petrolün işlenerek benzin, motorin ve diğer petrol ürünlerine dönüştürülmesiyle oluşan ekonomik marjı yansıtıyor. Ham petrol fiyatları, rafine ürünlerin piyasa değerleri ve değişken işleme maliyetleri dikkate alınarak hesaplanıyor.
Bu nedenle açıklanan 33,2 dolarlık rakam, TotalEnergies’in her varil petrolden elde ettiği kesin net kâr anlamına gelmiyor. Ancak rafineri faaliyetlerinin içinde bulunduğu piyasa koşullarının ne ölçüde iyileştiğini gösteriyor.
Petrol geriledi, rafineri marjı yükseldi
Üçüncü çeyrek verilerindeki en dikkat çekici ayrıntılardan biri, ham petrol fiyatlarıyla rafineri marjlarının ters yönde hareket etmesi oldu.
Brent petrolün ortalama fiyatı ikinci çeyrekte varil başına 103,8 dolar düzeyindeyken üçüncü çeyrekte 97 dolara geriledi.
Buna karşılık Avrupa rafineri marjı aynı dönemde 13,5 dolardan 33,2 dolara yükseldi.
Ham petrol fiyatlarının düşmesine rağmen rafineri marjlarının güçlenmesi, petrol ürünlerinin arz ve talep koşullarının ham petrol piyasasından farklı bir seyir izlediğini ortaya koydu.
Küresel enerji piyasasında yaşanan arz kesintileri, rafineri faaliyetlerindeki aksamalar ve petrol ürünlerine yönelik talep, bu farklılaşmada etkili oldu.
Özellikle motorin ve jet yakıtı gibi ürünlerde arzın sıkışması, rafineri faaliyetleri açısından daha elverişli fiyatlama koşulları oluşturdu.
Nakit akışında 2 milyar dolarlık artış bekleniyor
TotalEnergies, rafineri marjlarındaki yükselişin üçüncü çeyrek finansal sonuçlarına güçlü katkı sağlamasını bekliyor.
Şirketin açıklamasına göre rafineri ve kimya faaliyetlerinden elde edilen nakit akışının, ikinci çeyreğe kıyasla yaklaşık 2 milyar dolar artması öngörülüyor.
TotalEnergies, petrol işleme hacmindeki yüzde 10’luk artışın da yüksek rafineri marjlarından daha fazla yararlanmasını sağladığını bildirdi.
Petrol ticareti faaliyetlerinin ise önceki iki çeyrekteki güçlü performansını sürdürdüğü belirtildi.
Şirket, rafineri faaliyetleriyle petrol ürünlerinin pazarlanmasını kapsayan iş kollarında üçüncü çeyrek sonuçlarının olağanüstü güçlü seviyelere ulaşmasını bekliyor.
Ancak söz konusu nakit akışı artışı henüz kesinleşmiş finansal sonuç değil. Nihai rakamlar şirketin üçüncü çeyrek bilançosuyla açıklanacak.
Doğal gazda fiyatlar yüzde 20 yükseldi
TotalEnergies’in enerji faaliyetlerindeki iyileşme yalnızca rafineriyle sınırlı kalmadı.
Şirketin ortalama sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) satış fiyatı ikinci çeyrekte milyon İngiliz ısı birimi başına 10,20 dolar iken üçüncü çeyrekte 12,28 dolara yükseldi.
Böylece LNG satış fiyatlarında üç aylık dönemde yaklaşık yüzde 20’lik artış gerçekleşti.
Avrupa doğal gaz piyasasının temel göstergelerinden TTF fiyatı da aynı dönemde 15,6 dolardan 21,5 dolara çıktı.
Şirket, yüksek doğal gaz fiyatları ve ticaret faaliyetlerindeki güçlü performans sayesinde entegre LNG iş kolunun sonuçlarında belirgin artış bekliyor.
Petrol ve doğal gaz üretiminin ise üçüncü çeyrekte günlük 2,45 milyon ile 2,50 milyon varil petrol eşdeğeri arasında gerçekleşmiş olması öngörülüyor.
Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını nasıl etkiler?
Avrupa rafineri marjlarındaki sert yükseliş, Türkiye açısından özellikle akaryakıt maliyetlerinin seyri bakımından önem taşıyor.
Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarının oluşumunda uluslararası petrol ürünü fiyatları, döviz kuru, vergiler ve dağıtım maliyetleri etkili oluyor.
Bu nedenle ham petrol fiyatının gerilemesi, benzin ve motorin fiyatlarının aynı ölçüde düşeceği anlamına gelmiyor. Rafine edilmiş ürünlerin uluslararası piyasalardaki fiyatları yüksek kalırsa pompa fiyatları üzerindeki maliyet baskısı sürebiliyor.
Ancak TotalEnergies’in açıkladığı Avrupa rafineri marjı göstergesinden hareketle Türkiye’de doğrudan bir akaryakıt zammı yapılacağı sonucu çıkarılamaz.
Rafineri marjının yükselmesi, petrol ürünleri piyasasındaki fiyatlama koşullarına ilişkin önemli bir sinyal verirken yurt içi pompa fiyatlarının yönünü belirlemek için güncel ürün fiyatlarının ve döviz kurunun ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
TotalEnergies, üçüncü çeyreğe ilişkin kesin finansal sonuçlarını 29 Ekim 2026’da açıklayacak. Bu tarihte yüksek rafineri marjlarının şirketin kârlılığına ve nakit akışına ne ölçüde yansıdığı da netleşecek.
