Klasik mimariden ve birbirinin kopyası betonarme binalardan sıkılan Çek inşaat ustası Bohumil Lhota, ezber bozan bir hayalin peşinden gitti. Tam yirmi yılını (20 yıl) bu projeye adayan sıra dışı usta, bilim kurgu filmlerini aratmayan dairesel bir konut inşa etti. Ortaya çıkan yapı, sadece tasarımıyla değil, mühendislik harikası hareket kabiliyetiyle de görenleri hayrete düşürüyor.
HEM GÜNEŞİ TAKİP EDİYOR HER YERİN ALTINA GİRİYOR
Yaklaşık 9 metre çapındaki bu dairesel ev, özel olarak geliştirilen mekanik bir sistem sayesinde kendi ekseni etrafında 180 derece dönebiliyor. Bu sayede ev sakinleri, günün her saatinde yaşam alanlarını güneşe ya da canlarının istediği manzaraya doğru çevirebiliyor. Evin asıl büyüleyici özelliği ise mekanizması sayesinde toprağın altına doğru inebilmesi.
İnşaat ustası Lhota, bu devrimsel mekanizmayı tamamen kendi imkanlarıyla ve doğanın dinamiklerini hesaba katarak tasarladı. Evin yer altına inme yeteneği, sadece görsel bir şovdan ibaret değil; aynı zamanda sert kış aylarında yapıyı rüzgardan koruyan ve toprağın doğal yalıtım gücünü kullanan muazzam bir mühendislik zekası barındırıyor.
DOĞANIN GÜCÜYLE ISINAN AKILLI MİMARİ
Bohumil Lhota’nın bu evi inşa ederken önceliği, doğaya yük olmak yerine onunla uyum içinde yaşayabilecek bir form bulmaktı. Yapının hem yerin altına girebilmesi hem de güneşe göre pozisyon alabilmesi, iç mekan sıcaklığının yıl boyunca minimum enerji harcanarak dengede kalmasını sağlıyor. Güneş ışınlarını adeta bir ayçiçeği gibi takip eden pencereler, kışın doğal bir ısıtma paneline dönüşürken; yazın ise gölgede kalan yönü seçilerek evin serin tutulması sağlanıyor.
DÜNYACA ÜNLÜ ÇEVRE ÖDÜLÜNÜ ALDI
Lhota’nın sabırla ve ilmek ilmek işleyerek tamamladığı bu yapı, sadece görsel bir şölen sunmakla kalmıyor; aynı zamanda müthiş bir enerji verimliliği sağlıyor. Doğayla uyumlu ve sürdürülebilir mimarisi sayesinde uluslararası alanda da büyük yankı uyandıran ev, ödülleri de toplamayı başardı.
Sıra dışı döner ev, 2012 yılında düzenlenen prestijli E.ON Energy Globe Award yarışmasında çevre projeleri kategorisinde birinci olmakla kalmadı, yarışmanın en büyük ödülünün de sahibi oldu. Bugün bile dünyanın dört bir yanından mimarlar ve çevre aktivistleri, modern konut krizine alternatif bir bakış açısı sunan bu yapıyı incelemek için Çek Cumhuriyeti’ni ziyaret etmeye devam ediyor.
